خانه / افغانستان شناسی / سنگ هفت قلم

سنگ هفت قلم

سنگ هفت قلم

سنگ هفت قلم، از جمله نفیس ترین و با ارزش ترین آثار هنری دوران رنسانس شرق هرات باستانی است و می توان با جرأت مدعی آن شد که بی نظیر بوده و نمونه ی آن وجود ندارد.این سنگ از جمله اعجوبه های هنر حکاکی است که با طرح و دیزاین استاد کمال الدین بهزاد و تراشکاری ماهرانه ی استاد شمس ادین حکاک ترتیب گردیده است.برخی از مورخین معاونت هنرمندان مشهور چون استاد میرک دانسته اند، اما به نظر برخی مورخین نمی توان توجهات حضرات مولانا جامی و امیر علی شیر نوایی را نادیده گرفت.از آنجایی که در گذشته ها معمول بودتا عروسان را با هفت رنگ وهفت قلم آرایش نمایند از این سببسنگ هفت قلم به مثابه عروسی است که با هفت قلم مشاطه گری شده است .یکی دیگر از دلایل نام هفت قلم این است که اجری کارتراشکاری وحکاکی آن درهفت طبقه صورت گرفته یعنی این که این سنگ دارای هفت سطح بوده که از آنروبر اهمیت هنری آن افزوده است.برخی محققین راعقیده برآن است که مراحل کندن این سنگ از کوه و مسطح ساختن وبعدا صیقل دادن و آنگاه تنظیم وترتیب پلان کاری ،تقسیم نمودن آن روی اشکال هندسی ،طرح گلبرگ ها وترسیم نقوش ،تراش دادن گلبرگ ها و در نهایت حک خطوط اسلامی معنی کامل هفت قلم را به خوبی می رساند تا آنکه این عروس هفت قلم را بر حجله ی پر گل تاریخش نشاندند.به خواهش سلطان حسین بایقرا سلطان فرهنگ پرور دودمان تیموریان، در مدت هفت سال تمام با مساعی هنرمندانه استادان این سنگ نفیس برای گذاشتن بالای قبر خود سلطان، ساخته شد که هر هفته سلطان از استادان با اهدای سکه های طلا بازدید می نمود ولی فرزند برومند و جوان سلطان بنام غریب میرزا، داعی اجل را لبیک گفت که سنگ هفت قلم بالای مرقد وی گذاشته شد.روایتی است که سلطان پیشنهاد نمود تا سنگ دیگری برایش ساخته شود اما هنرمندانه با لحن هنرمندانه ای گفتند:”ما به مدت هفت سال دیگر به زندگی شما نیازمندیم تا آنرا آماده سازیم.”سلطان هم با عالم تبسم گفت:”خیر است ما هم به مردن شتاب نداریم و انتظار می کشیم”استاد مهتاب الدین زبر دست که از جمله استادان معروف هنر نقاشی است برایم گفت:”فقط ایمان داشتن به آیت قرآنی که گفته شده و لقد کرمنا بنی آدم، مرا وادار می سازد تا باور کنم این هنر دست بشر است ور نه باید اذعان نمود که شاید تاریخ و سرنوشت این سنگ به چگونگی مشابهت های تاریخ حجرالأسود برگردد.”گفته می شود که در دوران پادشاهی محمد ظاهر خان-پادشاه افغانستان- برخی از کشورهای جهان حاضر به پرداخت طلا به نسبت چند برابر وزن سنگ هفت قلم برای خریداری آن گردیده بودند که با متانت کامل بزرگان نظام و مردم از آنها معذرت خواسته شد. در سال های قبل هیئت باستان شناسی یونسکو با مطالعه ی دقیق نقوش بالای سنگ به صورت دقیق دریافتند که گلبرگ های قسمت بالایی سنگ با گلبرگ های قسمت پائینی صد فیصد قابل تطبیق بوده و دارای هیچ تفاوتی نیست.در سال ۱۳۸۳ خورشیدی پیشنهادی از سوی ولی شاه بهره به سازمان یونسکو در مقر سازمان ملل مبنی بر ثبت و اعلام سنگ هفت قلم به عنوان هشتمین اعجوبه ی جهان ارائه شد که همچنان تلاش ها برای محقق ساختن این امر ادامه دارد.اخیرا بنیاد فرهنگی آغا خان بر مرمت و وسعت اتاق های اطراف سنگ هفت قلم اقدام نموده که در خور ستایش است.نخستین حکاکی سنگ در سال ۹۰۲ هجری-ق است و این سنگ در قسمت شمالی مرقد خواجه عبدالله انصاری قرار دارد.شایان ذکر است که بیان کنیم با وجود عوالم ظاهری جوانب احتیاط به نحوی بوده که تا کنون آسیبی بر این شاهکار جهانی وارد نیامده است

منبه:کتاب هرات نگین خراسان ولی شاه بهره

Untitled-2

سنگ هفت قلم
امتیاز این مطلب از نظر شما.

درباره‌ی سکینه حسنی

حتما ببینید

هزاره شناسی

کتاب‌های “نامه‌ی تورانیان باستان” و “دُر اوستایی در صدف لهجه هزارگی”

کتاب دُر اوستایی در صدف لهجه هزارگی اثر شوکت علی محمدی شاری تاکید تبار شناسی‌اش …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

از فروشگاه آنلاین قلم سبز محصولات ناب و با کیفیت بخرید کلیک کنید رد کردن