خانه / افغانستان شناسی / قیام مردم جاغوری در برابر عبدالرحمان- بخش دوم

قیام مردم جاغوری در برابر عبدالرحمان- بخش دوم

بخش افغانستان شناسی قلم سبز/ نویسنده: دکتر شوکت علی محمدی شاری
مردم جاغوری هم‌گام با مردم به‌ستوه آمده‌ی هزاره‌جات، در برابر ستم عبدالرحمان ایستادند.
میرغلام محمد غبار در کتاب افغانستان در مسیرتاریخ می‌نویسد:
فیودال‌های هزاره که درداخل درّه‌ها می‌زیستند برضد مرکزیت دولت بوده و به مقاومت‌های محلی می‌پرداختند. چنان‌که درسال ۱۸۸۶م. مردم پشی و شیرداغ توسط ابراهیم سلطان، عبدالعلی خان و سلطان‌علی خان پسران سردار شیرعلی خان جاغوری و حیدرعلی خان نواسه او به مقابل دولت قیام کردند. ولی امیرعبدالرحمن باسوق سپاه شورش را خاموش نمود و طبعا خان‌ها که مسبب شورش بودند به دولت تسلیم شدند. بالاخره این مقاومت‌ها متمرکز شده وجنبه عمومی اختیارکرد.»

ل. تیمورخانف، نویسنده‌ی تاجیکستانی در تاریخ ملی هزاره می‌نویسد:
‌«بعد از آن که تمام میران و بزرگان قوم با معنای پیمان اعلان جنگ علیه عبدالرحمن خان جلسۀ خود را خاتمه دادند، به مناطق تحت نفوذ خود حرکت کردند. آتش شورش نیز با نیروی تازه جان گرفته شعله‌ورتر گشت. میران دایکندی، ساکنین کجران، گیزاب، تمران، بزرگان جاغوری، قلندر، شیرداغ وپشی قیام نمودند. عمال دولت در تمام درجات ازحاکم تا تحصیل‌دار ازترس جان، هزاره‌جات راترک گفته به طرف کابل فرارنمودند.»

صدیق فرهنگ می‌نويسد:
«امير عبدالرحمان خان كه مانند تمام مستبدان، مردي سخت بد گمان بود، دو پسر سردار مذكور (سردار شير علي خان جاغوری) را به قتل رسانيد و در نتيجه ، اين رابطه هم در بين دولت ومردم هزاره قطع گرديد.» (صدیق فرهنگ، افغانستان در پنج قرن اخير، ج ۱: ۴۰۰)

عمال عبدالرحمان به آزار مردم پرداخته، از جمله پسر سردار علی جاغوری نیز شنکجه و زندانی کردند:
«و از حبس او میرزا محمد حسین خان کوتوال، سلطان علی خان پسر سردار شیرعلی خان هزارۀ جاغوری را نیز قید و زجر و توبیخ و عذاب و عقاب نموده، استنطاق فرمود که مال و منال مردم هزاره را که پادشاه‌گل خان گرفته است سیاه بدهد.» (کاتب هزاره، سراج التواریخ، ج ۴، ۱۳۹۰: ۵۷۰، وقایع سالهای ۱۳۱۵- ۱۳۱۸ هجری).

«در ماه محرم مذکور ( ۱۲۹۹ق.) صفدرعلی خان و احمدعلی خان، پسران سردار شیرعلی خان هزاره که در غزنین نظربند بودند، از کردار خوفناک گشته، طریق فرار پیش گرفتند. حکمران غزنین، سوار در تعاقب ایشان گماشته، به دست نیامدند و یک تن سید از همراهان‌شان که بازمانده بود، گرفته، از باره‌ی بالاحصار فرود انداخته، هلاک کرد. صفدرعلی خان با برادرش داخل هزاره جاغوری شده، دستگیر گردید…. سرانجام، به دستور عبدالرحمان، صفدرعلی خان و احمدعلی خان با خانواده به کابل تبعید می‌شوند. بازعلی خان، یک‌صدوبیست میل تفنگ از مالِ خود پسران سردار شیرعلی که به دولت تحویل نشده بود را به دست آورده، تسلیم حکومت کرد. (ن.ک. کاتب هزاره، سراج‌التواریخ، ج۳ قسمت اول، ۱۳۷۰: ۱۵- ۱۶).

قیام مردم جاغوری در برابر عبدالرحمان- بخش دوم
امتیاز این مطلب از نظر شما.

درباره‌ی مبارکه محمدی

حتما ببینید

قیام مردم جاغوری در برابر عبدالرحمان- بخش اول

بخش افغانستان شناسی قلم سبز/ نویسنده: دکتر شوکت علی محمدی شاری بخش نخست جاغوری، یکی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

از فروشگاه آنلاین قلم سبز محصولات ناب و با کیفیت بخرید کلیک کنید رد کردن